ผมเขียน ‘คชาปุระ’ บทแรก ด้วยความรู้สึกสะเทือนใจที่เห็นช้างไทยต้องเข้ามาเดินในเมือง ช้างที่ควรจะได้อยู่ในป่า อยู่ในธรรมชาติ กลับต้องมาทำงานหนักในเมือง เดินย่ำไปบนถนนคอนกรีตที่ร้อนและเต็มไปด้วยฝุ่นควัน หลายคนบอกผมว่า มันคือความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของกับช้าง ที่พวกเขาอยู่ด้วยกันและช่วยกันทำงาน ทำแบบนี้ย่อมดีกว่าปล่อยให้ช้างอดอาหารและร่อนเร่พเนจร ควาญช้างจริงๆ เขาก็รักช้างนั่นละ ซึ่งก็เป็นความจริงที่ผมเข้าใจ แต่กระนั้นยังอดสะเทือนใจไม่ได้อยู่ดี ช้างเป็นสัตว์ประจำชาติไทย เคยร่วมรบเคียงบ่าเคียงไหล่กับบรรพชนไทย ครั้งหนึ่งเคยปรากฏภาพช้างอยู่บนธงชาติไทยด้วยซ้ำ ช้างเป็นสัตว์ที่มีความฉลาดเทียบเท่าหรืออาจจะมากกว่ามนุษย์ มีความซื่อสัตย์และรักหมู่เหล่า แต่เดิมช้างเคยมีชีวิตที่เป็นอิสระอยู่ในป่าดง ครั้นเมื่อเมืองขยายออกไป มนุษย์ต้องการที่ดินมาทำกิน ก็เกิดการรุกไล่ผืนป่า มนุษย์บุกรุกที่ทางของช้าง จนวันหนึ่ง ป่ากลายเป็นพื้นที่เกษตรของมนุษย์ บ้านของช้างกลายเป็นบ้านของมนุษย์ และกลับกลายเป็นว่าช้างบุกรุกที่ทางของมนุษย์ ทั้งที่ช้างก็อยู่ที่เดิมที่เคยอยู่ ปัญหาเหล่านี้ผ่านมานานหลายสิบปี แต่ก็ไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง นอกจากไม่ได้รับการแก้ไขแล้ว ปัญหายังจะมากขึ้นกว่าเดิมด้วยซ้ำ เพราะมนุษย์มีจำนวนมากขึ้น มีความต้องการทรัพยากรมากขึ้น ขณะที่ป่ามีน้อยลงไปทุกที ข่าวต่างๆ ที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับช้างและสัตว์ป่าอื่นๆ บอกให้รู้ว่าที่จริงแล้ว สิ่งมีชีวิตที่ร้ายกาจที่สุดก็คือมนุษย์นั่นเอง การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของไดโนเสาร์และสิ่งมีชีวิตเมื่อหลายล้านปีก่อน เกิดจากอุกกาบาต ภัยจากนอกโลก แต่การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของสัตว์ป่าในช่วงชีวิตของเรา เกิดจากน้ำมือของมนุษย์ หาใช่ภัยธรรมชาติที่ไหน เรื่องราวของช้าง สัตว์ป่า สิ่งแวดล้อม ไม่ใช่เรื่องไกลตัวของเราเลย เพราะมนุษย์ ธรรมชาติ ต้นไม้ และสิงสาราสัตว์ ล้วนแต่มีความเกี่ยวข้องกันอย่างแนบแน่น เมื่ออะไรสักอย่างเสียสมดุลไป ผลกระทบก็จะเกิดขึ้นกับทุกคนในห่วงโซ่อย่างมิอาจหลีกเลี่ยงได้ ครั้งหนึ่ง เมื่อหลายล้านปีก่อน โลกของเรามีช้างไม่ต่ำกว่าสี่สิบสายพันธุ์ มีช้างขนาดใหญ่อย่าง แมมมอธ ไปจนถึงช้างแคระที่ขนาดตัวเท่ากับลูกม้าเท่านั้น มีช้างสี่งา มีช้างที่งาล่างโค้งงอนใช้สำหรับขุดดิน ทว่าบัดนี้ โลกเหลือช้างอยู่เพียงแค่สองสายพันธุ์เท่านั้น คือช้างแอฟริกาและช้างเอเชีย ผมได้แต่ตั้งความหวังว่า หลังจากได้อ่าน ‘คชาปุระ’ จบลง ผู้อ่านจะเกิดมุมมองใหม่ เกิดความตระหนักรู้ และหันมาให้ความสนใจกับธรรมชาติ รวมถึงลงมือทำบางสิ่งบางอย่างเท่าที่พอจะทำได้ เพื่อประคับประคอง เยียวยาโลกใบนี้ไปด้วยกันก่อนที่ทุกอย่างจะสายจนเกินแก้ไข จัมโบ้ ดอกคูน และบรรดาช้างในนวนิยายเรื่องนี้ คือตัวแทนของช้างในโลกแห่งความเป็นจริง หากท่านอ่านและรู้สึกเอ็นดูจัมโบ้และดอกคูน ก็ขอชวนเชิญให้เผื่อแผ่ความรักและความเมตตานี้ไปยังช้างจริงๆในบ้านของเราด้วย ช่วยกันคนละไม้คนละมือ เพื่อดูแลให้ช้างไทยยังคงอยู่คู่กับประเทศไทยอย่างมีศักดิ์ศรี และมีเกียรติภูมิอันสง่างามไปด้วยกันนะครับ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนวนิยายเรื่องนี้มีความยาวมาก อาจจะเรียกได้ว่ายาวที่สุดที่ ‘พงศกร’ เคยเขียนมา ดังนั้น เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ในเนื้อหาที่นักเขียนต้องการจะสื่อสารกับคนอ่าน จึงแบ่งนวนิยายออกเป็นสองภาค คือภาค ‘คชาปุระ’ และภาค ‘นครไอยรา’ ที่เป็นภาคสมบูรณ์ เมื่อท่านอ่าน ‘คชาปุระ’ จบลง จึงขอเชิญชวนให้หยิบ ‘นครไอยรา’ มาอ่านต่อ เพื่อจะได้รู้ว่า ในที่สุดแล้ว จัมโบ้และดอกคูนจะทำภารกิจของพวกเขาได้สำเร็จสมประสงค์หรือไม่ และ ‘นครไอยรา’ เป็นภาคสมบูรณ์ของ ‘คชาปุระ’ ท่านจะได้พบกับ ‘โทนเรื่อง’ และ ‘กลิ่นอาย’ ที่เปลี่ยนไป จากการผจญภัยในป่า ถึงตอนนี้พวกเขาทั้งหลายจะได้เข้ามาสู่เมืองที่ติดตามหา แต่ถึงแม้โทนของเรื่องจะเปลี่ยนไป ทว่าสิ่งที่ยังคงเด่นชัดและไม่เปลี่ยนก็คือ แก่นหลักของนวนิยายชุดนี้ ที่ผมตั้งใจนำเสนอเรื่องราวของสิ่งแวดล้อม เรื่องการเปลี่ยนแปลงของโลกที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ รวมถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติต่างๆ ที่เมื่อพิจารณากันดีๆ แล้ว จะพบว่าทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นแผ่นดินไหว น้ำท่วมใหญ่ พายุ พิบัติภัยทางธรรมชาติต่างๆ ล้วนคือเรื่องเดียวกัน และเป็นผลที่เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ เมื่อสมดุลของโลกใบนี้เปลี่ยนแปลงไป นักวิชาการทางด้านสิ่งแวดล้อม นักชีววิทยา และนักฟิสิกส์ ได้ให้เวลาโลกที่เราอยู่ตั้งแต่เกิดจนถูกทำลายสูญสิ้น เทียบเท่ากับจำนวนชั่วโมง 24 ชั่วโมง ตลอดระยะเวลาหลายร้อยปี โลกเผชิญกับปัญหาต่างๆ มากมาย ทั้งสงคราม เศรษฐกิจ การเมือง นิวเคลียร์ มลภาวะ ทำให้เวลา 24 ชั่วโมงถูกนับถอยหลังไปเรื่อยๆ ล่าสุด เมื่อต้นปี พ.ศ.2569 กลุ่มนักวิทยาศาสตร์จาก Bulletin of the Atomic Scientists ซึ่งเป็นกลุ่มที่ตั้งทฤษฎีโลก 24 ชั่วโมงขึ้นมา ปรับเวลาใหม่จากที่โลกมีเวลาเหลือ 1.40 นาทีในปี พ.ศ.2565 พวกเขาบอกว่า โลกของเรามีเวลาเหลืออีกแค่ 85 วินาทีเท่านั้น ก่อนจะถึงวันสิ้นโลก ที่อารยธรรมทั้งหลายจะล่มสลายลง ภาพของวัน Doomsday หรือวันสิ้นโลก ได้เกิดขึ้นกับ ‘นครไอยรา’ เช่นกัน ภาพที่เกิดขึ้นที่ผู้อ่านจะได้อ่านต่อไป ผมไม่ได้ใช้จินตนาการเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการอ่านและสืบค้นข้อมูลว่า หากวันนั้นมาถึงจริงๆ โลกของเราจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร ความโกลาหล ความสิ้นสลาย ความพังพินาศของอารยธรรมมนุษย์ ที่จริงแล้ว ก็เกิดจากมนุษย์เองนั่นละ ไม่จำเป็นต้องไปโทษใคร หลายคนอาจไม่เชื่อทฤษฎีนี้ แต่ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่รุนแรงขึ้นทุกปี เช่น อุทกภัยครั้งใหญ่ หิมะตกในที่ที่ไม่เคยตกมาก่อน เกิดแผ่นดินไหวกระจายไปทั่วทุกภูมิภาคในโลก ภัยแล้ง ไฟป่า ทอร์นาโด สิ่งต่างๆ เหล่านี้รุนแรงขึ้นทุกครั้ง และเกิดถี่ขึ้นทุกที โลกล่มสลาย ไม่ใช่การระเบิดตูมเดียวแล้วทุกอย่างหายไป แต่เป็นแบบนี้ล่ะครับ... ค่อยๆ เกิด ค่อยๆ กัดกร่อน ค่อยๆ ทำลาย โดยที่เราไม่ทันสังเกต มารู้ตัวอีกที ทุกอย่างก็แก้ไขไม่ทันแล้ว จึงอาจกล่าวได้ว่า เวลา 85 วินาทีที่เหลือ ถือว่าน้อยมาก แต่ในเวลาที่เหลืออยู่น้อยนี้ เราก็ยังอาจจะทำอะไรได้อีกหลายอย่าง เพื่อชะลอเวลา หรือแม้แต่หมุนนาฬิกาย้อนกลับ เพื่อให้ ‘โลก’ มีเวลาที่นานขึ้น และสิ่งเหล่านี้เริ่มต้นได้ที่ตัวเราทุกคน การหันมารักษ์สิ่งแวดล้อมไม่ได้ใช้เงินทองมากมายเลย แค่ปรับวิธีคิด วิธีการใช้ชีวิต และพฤติกรรมบางอย่าง เพียงเท่านี้ก็สามารถช่วยโลกได้แล้ว พงศกร

ผมเขียน ‘คชาปุระ’ บทแรก ด้วยความรู้สึกสะเทือนใจที่เห็นช้างไทยต้องเข้ามาเดินในเมือง ช้างที่ควรจะได้อยู่ในป่า อยู่ในธรรมชาติ กลับต้องมาทำงานหนักในเมือง เดินย่ำไปบนถนนคอนกรีตที่ร้อนและเต็มไปด้วยฝุ่นควัน หลายคนบอกผมว่า มันคือความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของกับช้าง ที่พวกเขาอยู่ด้วยกันและช่วยกันทำงาน ทำแบบนี้ย่อมดีกว่าปล่อยให้ช้างอดอาหารและร่อนเร่พเนจร ควาญช้างจริงๆ เขาก็รักช้างนั่นละ ซึ่งก็เป็นความจริงที่ผมเข้าใจ แต่กระนั้นยังอดสะเทือนใจไม่ได้อยู่ดี ช้างเป็นสัตว์ประจำชาติไทย เคยร่วมรบเคียงบ่าเคียงไหล่กับบรรพชนไทย ครั้งหนึ่งเคยปรากฏภาพช้างอยู่บนธงชาติไทยด้วยซ้ำ ช้างเป็นสัตว์ที่มีความฉลาดเทียบเท่าหรืออาจจะมากกว่ามนุษย์ มีความซื่อสัตย์และรักหมู่เหล่า แต่เดิมช้างเคยมีชีวิตที่เป็นอิสระอยู่ในป่าดง ครั้นเมื่อเมืองขยายออกไป มนุษย์ต้องการที่ดินมาทำกิน ก็เกิดการรุกไล่ผืนป่า มนุษย์บุกรุกที่ทางของช้าง จนวันหนึ่ง ป่ากลายเป็นพื้นที่เกษตรของมนุษย์ บ้านของช้างกลายเป็นบ้านของมนุษย์ และกลับกลายเป็นว่าช้างบุกรุกที่ทางของมนุษย์ ทั้งที่ช้างก็อยู่ที่เดิมที่เคยอยู่ ปัญหาเหล่านี้ผ่านมานานหลายสิบปี แต่ก็ไม่ได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง นอกจากไม่ได้รับการแก้ไขแล้ว ปัญหายังจะมากขึ้นกว่าเดิมด้วยซ้ำ เพราะมนุษย์มีจำนวนมากขึ้น มีความต้องการทรัพยากรมากขึ้น ขณะที่ป่ามีน้อยลงไปทุกที ข่าวต่างๆ ที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับช้างและสัตว์ป่าอื่นๆ บอกให้รู้ว่าที่จริงแล้ว สิ่งมีชีวิตที่ร้ายกาจที่สุดก็คือมนุษย์นั่นเอง การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของไดโนเสาร์และสิ่งมีชีวิตเมื่อหลายล้านปีก่อน เกิดจากอุกกาบาต ภัยจากนอกโลก แต่การสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ของสัตว์ป่าในช่วงชีวิตของเรา เกิดจากน้ำมือของมนุษย์ หาใช่ภัยธรรมชาติที่ไหน เรื่องราวของช้าง สัตว์ป่า สิ่งแวดล้อม ไม่ใช่เรื่องไกลตัวของเราเลย เพราะมนุษย์ ธรรมชาติ ต้นไม้ และสิงสาราสัตว์ ล้วนแต่มีความเกี่ยวข้องกันอย่างแนบแน่น เมื่ออะไรสักอย่างเสียสมดุลไป ผลกระทบก็จะเกิดขึ้นกับทุกคนในห่วงโซ่อย่างมิอาจหลีกเลี่ยงได้ ครั้งหนึ่ง เมื่อหลายล้านปีก่อน โลกของเรามีช้างไม่ต่ำกว่าสี่สิบสายพันธุ์ มีช้างขนาดใหญ่อย่าง แมมมอธ ไปจนถึงช้างแคระที่ขนาดตัวเท่ากับลูกม้าเท่านั้น มีช้างสี่งา มีช้างที่งาล่างโค้งงอนใช้สำหรับขุดดิน ทว่าบัดนี้ โลกเหลือช้างอยู่เพียงแค่สองสายพันธุ์เท่านั้น คือช้างแอฟริกาและช้างเอเชีย ผมได้แต่ตั้งความหวังว่า หลังจากได้อ่าน ‘คชาปุระ’ จบลง ผู้อ่านจะเกิดมุมมองใหม่ เกิดความตระหนักรู้ และหันมาให้ความสนใจกับธรรมชาติ รวมถึงลงมือทำบางสิ่งบางอย่างเท่าที่พอจะทำได้ เพื่อประคับประคอง เยียวยาโลกใบนี้ไปด้วยกันก่อนที่ทุกอย่างจะสายจนเกินแก้ไข จัมโบ้ ดอกคูน และบรรดาช้างในนวนิยายเรื่องนี้ คือตัวแทนของช้างในโลกแห่งความเป็นจริง หากท่านอ่านและรู้สึกเอ็นดูจัมโบ้และดอกคูน ก็ขอชวนเชิญให้เผื่อแผ่ความรักและความเมตตานี้ไปยังช้างจริงๆในบ้านของเราด้วย ช่วยกันคนละไม้คนละมือ เพื่อดูแลให้ช้างไทยยังคงอยู่คู่กับประเทศไทยอย่างมีศักดิ์ศรี และมีเกียรติภูมิอันสง่างามไปด้วยกันนะครับ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากนวนิยายเรื่องนี้มีความยาวมาก อาจจะเรียกได้ว่ายาวที่สุดที่ ‘พงศกร’ เคยเขียนมา ดังนั้น เพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ในเนื้อหาที่นักเขียนต้องการจะสื่อสารกับคนอ่าน จึงแบ่งนวนิยายออกเป็นสองภาค คือภาค ‘คชาปุระ’ และภาค ‘นครไอยรา’ ที่เป็นภาคสมบูรณ์ เมื่อท่านอ่าน ‘คชาปุระ’ จบลง จึงขอเชิญชวนให้หยิบ ‘นครไอยรา’ มาอ่านต่อ เพื่อจะได้รู้ว่า ในที่สุดแล้ว จัมโบ้และดอกคูนจะทำภารกิจของพวกเขาได้สำเร็จสมประสงค์หรือไม่ และ ‘นครไอยรา’ เป็นภาคสมบูรณ์ของ ‘คชาปุระ’ ท่านจะได้พบกับ ‘โทนเรื่อง’ และ ‘กลิ่นอาย’ ที่เปลี่ยนไป จากการผจญภัยในป่า ถึงตอนนี้พวกเขาทั้งหลายจะได้เข้ามาสู่เมืองที่ติดตามหา แต่ถึงแม้โทนของเรื่องจะเปลี่ยนไป ทว่าสิ่งที่ยังคงเด่นชัดและไม่เปลี่ยนก็คือ แก่นหลักของนวนิยายชุดนี้ ที่ผมตั้งใจนำเสนอเรื่องราวของสิ่งแวดล้อม เรื่องการเปลี่ยนแปลงของโลกที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์ รวมถึงภัยพิบัติทางธรรมชาติต่างๆ ที่เมื่อพิจารณากันดีๆ แล้ว จะพบว่าทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นแผ่นดินไหว น้ำท่วมใหญ่ พายุ พิบัติภัยทางธรรมชาติต่างๆ ล้วนคือเรื่องเดียวกัน และเป็นผลที่เกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นลูกโซ่ เมื่อสมดุลของโลกใบนี้เปลี่ยนแปลงไป นักวิชาการทางด้านสิ่งแวดล้อม นักชีววิทยา และนักฟิสิกส์ ได้ให้เวลาโลกที่เราอยู่ตั้งแต่เกิดจนถูกทำลายสูญสิ้น เทียบเท่ากับจำนวนชั่วโมง 24 ชั่วโมง ตลอดระยะเวลาหลายร้อยปี โลกเผชิญกับปัญหาต่างๆ มากมาย ทั้งสงคราม เศรษฐกิจ การเมือง นิวเคลียร์ มลภาวะ ทำให้เวลา 24 ชั่วโมงถูกนับถอยหลังไปเรื่อยๆ ล่าสุด เมื่อต้นปี พ.ศ.2569 กลุ่มนักวิทยาศาสตร์จาก Bulletin of the Atomic Scientists ซึ่งเป็นกลุ่มที่ตั้งทฤษฎีโลก 24 ชั่วโมงขึ้นมา ปรับเวลาใหม่จากที่โลกมีเวลาเหลือ 1.40 นาทีในปี พ.ศ.2565 พวกเขาบอกว่า โลกของเรามีเวลาเหลืออีกแค่ 85 วินาทีเท่านั้น ก่อนจะถึงวันสิ้นโลก ที่อารยธรรมทั้งหลายจะล่มสลายลง ภาพของวัน Doomsday หรือวันสิ้นโลก ได้เกิดขึ้นกับ ‘นครไอยรา’ เช่นกัน ภาพที่เกิดขึ้นที่ผู้อ่านจะได้อ่านต่อไป ผมไม่ได้ใช้จินตนาการเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการอ่านและสืบค้นข้อมูลว่า หากวันนั้นมาถึงจริงๆ โลกของเราจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร ความโกลาหล ความสิ้นสลาย ความพังพินาศของอารยธรรมมนุษย์ ที่จริงแล้ว ก็เกิดจากมนุษย์เองนั่นละ ไม่จำเป็นต้องไปโทษใคร หลายคนอาจไม่เชื่อทฤษฎีนี้ แต่ปรากฏการณ์ธรรมชาติที่รุนแรงขึ้นทุกปี เช่น อุทกภัยครั้งใหญ่ หิมะตกในที่ที่ไม่เคยตกมาก่อน เกิดแผ่นดินไหวกระจายไปทั่วทุกภูมิภาคในโลก ภัยแล้ง ไฟป่า ทอร์นาโด สิ่งต่างๆ เหล่านี้รุนแรงขึ้นทุกครั้ง และเกิดถี่ขึ้นทุกที โลกล่มสลาย ไม่ใช่การระเบิดตูมเดียวแล้วทุกอย่างหายไป แต่เป็นแบบนี้ล่ะครับ... ค่อยๆ เกิด ค่อยๆ กัดกร่อน ค่อยๆ ทำลาย โดยที่เราไม่ทันสังเกต มารู้ตัวอีกที ทุกอย่างก็แก้ไขไม่ทันแล้ว จึงอาจกล่าวได้ว่า เวลา 85 วินาทีที่เหลือ ถือว่าน้อยมาก แต่ในเวลาที่เหลืออยู่น้อยนี้ เราก็ยังอาจจะทำอะไรได้อีกหลายอย่าง เพื่อชะลอเวลา หรือแม้แต่หมุนนาฬิกาย้อนกลับ เพื่อให้ ‘โลก’ มีเวลาที่นานขึ้น และสิ่งเหล่านี้เริ่มต้นได้ที่ตัวเราทุกคน การหันมารักษ์สิ่งแวดล้อมไม่ได้ใช้เงินทองมากมายเลย แค่ปรับวิธีคิด วิธีการใช้ชีวิต และพฤติกรรมบางอย่าง เพียงเท่านี้ก็สามารถช่วยโลกได้แล้ว พงศกร